English
Relationships

Çfarë nuk duhet t’i thoni dikujt që po përjeton humbjen e një personi të dashur

Çfarë nuk duhet t’i thoni dikujt që po përjeton
Foto: bymuratdeniz / Getty Images

Të gjithë e kemi përjetuar atë momentin: je përballë dikujt që ka humbur një person të dashur dhe dëshiron me gjithë zemër të thuash gjënë e duhur, por në të vërtetë nuk di çfarë të thuash. Duam të jemi pranë tyre, t’i bëjmë të ndihen më mirë, por ndonjëherë fjalët që na dalin nuk kanë efektin që shpresonim.

“Kur themi gjënë e gabuar, shpesh po përpiqemi ta bëjmë veten të ndihet më mirë përballë dhimbjes së dikujt tjetër,” thotë Rebecca Feinglos, specialiste e certifikuar për mbështetjen në procesin e zisë. “Por zia nuk është menduar të jetë e rehatshme për askënd, as për personin që e përjeton, as për ata që e shohin nga jashtë.”

Fraza që duhen shmangur

Studimet tregojnë se humbja e një personi të dashur është burimi më i madh i stresit që mund të përjetojë një njeri, duke u renditur e para në listën e ngjarjeve më të vështira të jetës. Zia mund të jetë e çrregullt, e dhimbshme dhe e paparashikueshme, dhe ndonjëherë, në përpjekje për të ngushëlluar dikë, përfundojmë duke e bërë situatën edhe më të vështirë.

Ja disa fraza të zakonshme që ekspertët këshillojnë të shmangen:

1. “Çdo gjë ndodh për një arsye.”

Ndoshta po përpiqeni të gjeni kuptim në atë që ka ndodhur, por për dikë që po vuan, kjo mund të duket sikur po minimizoni dhimbjen e tij. E vërteta është se jo çdo dhimbje ka një shpjegim të bukur. Jo çdo humbje ka kuptim. Për dikë që po vuan, asnjë arsye nuk duket mjaftueshëm e fortë për të justifikuar humbjen e një personi të dashur.

2. “Ishte vullneti i Zotit.”

Edhe nëse thuhet me qëllim të mirë, kjo frazë mund të duket e pavlefshme ose e rëndë për dikë që po vë në dyshim besimin e vet ose po përpiqet të kuptojë humbjen. “Është e rëndësishme të mos flisni bazuar në bindjet tuaja personale për vdekjen, përveç rasteve kur jeni të sigurt që personi tjetër ndan të njëjtat besime,” thotë psikologia klinike Aimee Daramus.

3. “E di saktësisht si ndihesh.”

Zia është thellësisht personale dhe përvoja e secilit është unike. Edhe nëse keni humbur dikë, dhimbja e tjetrit është e ndryshme nga e juaja. “Shmangni krahasimet,” thotë Feinglos.

4. “Të paktën patët kohë të përgatiteshit.”

Kjo frazë thuhet shpesh pas një sëmundjeje të gjatë ose një përkeqësimi gradual të gjendjes, por nënkupton sikur dhimbja duhet të jetë më e vogël. Në realitet, fakti që e di se humbja po vjen nuk e bën domosdoshmërisht më pak të dhimbshme.

5. “Tani është në një vend më të mirë.”

Edhe pse kjo mund të përputhet me bindjet tuaja fetare apo shpirtërore, mund të mos përputhet me të tyret. Dhe edhe kur përputhet, shpesh nuk sjell ngushëllim në atë moment, sepse mbi të gjitha, personi do thjesht që i dashuri i tij të ishte ende aty, pranë tij.

6. "Jetoi një jetë të gjatë.”

Edhe nëse është e vërtetë, kjo nuk e bën humbjen më pak të dhimbshme. Dhimbja nuk zvogëlohet vetëm sepse dikush ishte në moshë të madhe.

7. "Të paktën ke ende [fëmijët/dikë tjetër].”

Kjo lë të kuptohet sikur një person mund të zëvendësojë një tjetër dhe minimizon rëndësinë e humbjes.

8. “Duhet të tregohesh i/e fortë.”

Kjo i shton presion personit që të “mbahet”, kur ndoshta ajo që ka më shumë nevojë është të shpërbëhet emocionalisht.

9. “Duhet të ecësh përpara.”

Zia nuk ka afat kohor. T’i thuash dikujt të “ecë përpara” mund të tingëllojë sikur po i kërkon të harrojë personin që humbi ose ta zëvendësojë atë me diçka tjetër. Njerëzit nuk “ecin përpara” nga humbja; ata mësojnë të jetojnë me të.

10. “Mendo vetëm për kujtimet e bukura.”

Kjo frazë përpiqet të diktojë mënyrën si dikush duhet ta përjetojë zinë. Edhe pse kujtimet e bukura mund të bëhen ngushëlluese me kalimin e kohës, në fazat e para të dhimbjes ato shpesh e bëjnë mungesën edhe më të fortë.

Pse është e rëndësishme të mos thuash gjënë e gabuar

Një person që ka humbur dikë është jashtëzakonisht i brishtë emocionalisht. Bota e tij është tronditur dhe fjalët që dëgjon mund ta ngushëllojnë ose, pa dashje, ta lëndojnë edhe më shumë.

“Një person që po mban peshën e humbjes nuk ka nevojë të ndihet sikur po e përjeton gabim dhimbjen e vet,” thotë Feinglos. Por pikërisht kjo ndodh kur njerëzit thonë gjëra si: “Çdo gjë ndodh për një arsye”, “Të paktën nuk po vuan më” ose “Duhet të jesh i fortë”.

“Kur përpiqemi ta rregullojmë, ta përshpejtojmë apo ta mbështjellim dhimbjen me shpjegime të bukura, në thelb po i themi dikujt se zia e tij duhet të ketë një datë skadence.”

Kur dikush kalon një humbje, mënyra si njerëzit u gjenden pranë (ose nuk u gjenden) mbetet gjatë në kujtesë. Një koment i pakujdesshëm mund të bëhet një tjetër peshë emocionale që mbajnë me vete, ndërsa disa fjalë të thjeshta dhe të sinqerta mund të sjellin shumë ngrohtësi.


Si ta mbështesni dikë që po përjeton humbje

Thjesht jini aty. Gjëja më e mirë që mund t’i ofroni dikujt nuk janë këshillat apo shpjegimet, por prania juaj. Qëndroni pranë tyre. Dëgjojini pa u përpjekur ta “rregulloni” dhimbjen.

Jini të sinqertë. Feinglos sugjeron fraza si: “Kjo është shumë e rëndë”, “Më vjen shumë keq që ndodhi” ose “Nuk di çfarë të them, por jam këtu.” Nuk ka nevojë për fjalë perfekte, vetëm për sinqeritet.

Vendoseni veten në vendin e tyre. Mendoni çfarë mund t’i ndihmojë ata të ndihen pak më mirë, jo çfarë do t’ju ngushëllonte juve në të njëjtën situatë.

Mos flisni vetëm sepse nuk keni çfarë të thoni. Nëse nuk njihnit personin që ka ndërruar jetë ose nuk dini çfarë të thoni, përqendrohuni te pyetja: “Çfarë mund të bëj për ty?”

Respektoni mënyrën si e përjetojnë zinë. Disa njerëz qajnë hapur. Të tjerë mbyllen në vetvete ose e mbajnë veten të zënë me punë. Nuk ekziston një mënyrë “e saktë” për të përjetuar humbjen.

Ndiqni ritmin e tyre. Disa ditë do duan të flasin për humbjen. Disa ditë të tjera do duan të flasin për çdo gjë tjetër, vetëm jo për atë.

Ofroni ndihmë praktike. Zia mund t’i bëjë edhe detyrat më të zakonshme të duken të pamundura. Ndihma konkrete shpesh vlen më shumë sesa fjalët.

Mos harroni datat e vështira. Përvjetorët, ditëlindjet apo data e humbjes mund të jenë jashtëzakonisht të dhimbshme. Një mesazh i thjeshtë si “Po mendoj për ty sot” mund të ketë shumë rëndësi.

Kontrolloni herë pas here. Mbështetja zakonisht zbehet sapo kalojnë ditët e para, pikërisht kur dhimbja fillon të ndihet më fort. Vazhdoni të interesoheni edhe javë apo muaj më vonë.

Jini të duruar. Zia nuk ka afat. Shërimi kërkon kohë dhe ajo që njerëzit kanë më shumë nevojë është mirëkuptimi dhe durimi juaj. “Nuk është detyra jonë t’ua dhimbjen mbi shpatulla," thotë Feinglos.

Nuk ekziston një mënyrë e përsosur për të ngushëlluar dikë që po vuan, por të menduarit me kujdes për fjalët që përdorim është një fillim shumë i rëndësishëm. Edhe nëse nuk jeni të sigurt çfarë të thoni, gjëja më e rëndësishme është kjo: u përpoqët dhe ishit aty.

Burimi: VeryëellMind

Mos humbisni edhe

REELS

Kripë në plagë 🤨

❣️👏

Ju kë do kishit përqafuar? Gruan apo fizioterapistin?

Nuk para marrim materiale nga rrëmujërat e TikTok-ut shqip, por kjo histori na bëri përshtypje, për më tepër që trajton një çështje delikate. Një ditë, ne mësuam se një vajzë, Pranvera Mollaj (30 vjeç), po vuante nga leucemia akute, ishte në prag vdekjeje dhe për shërim nevojitej transplant urgjent i palcës. TikToker-a të famshëm u angazhuan për rastin dhe njerëzit dhuruan në GoFundMe. Totali i mbledhur: 450,000 euro. Tani, ka dalë një teori e re nga një prej donatorëve dhe mbështetësve të saj (Mr. Eli), se e gjitha ka qenë mashtrim. Ai pretendon se ka folur me një mjek në spitalin ku ishte shtruar Pranvera dhe ai ka deklaruar se pacientja është e shëruar plotësisht dhe mund të jetojë normal si gjithë të tjerët. Eli dyshon se paratë e mbledhura po shfrytëzohen nga dy TikToker-a me banim në Dubai. Pranvera, nga ana e saj, e mohon të ketë mashtrim dhe thotë që pasi të dalë nga spitali (në Dubai), do të paraqesë gjithë dokumentacionin. E ëma e Pranverës, në një bisedë me Elin, ka pranuar se do t’u kthejë lekët shqiptarëve që kanë dhuruar, për aq kohë sa transplanti nuk u krye.

Flisni!

“The Passenger” (1975) është një nga filmat më të dashur për Jack Nicholson. Ai madje e ka quajtur “aventurën më të madhe kinematografike” të jetës së tij. Për të mbrojtur këtë vepër që e donte shumë, Nicholson bleu të drejtat e filmit dhe e mbajti për vite jashtë ekranit. Në vitin 2003 nisi negociatat me Sony-n për ta rikthyer sërish për publikun. Filmi ndjek historinë e një gazetari të lodhur, i cili gjatë një udhëtimi merr një vendim të papritur që i jep mundësinë të hyjë në një jetë krejt tjetër. Në fillim duket si liri. Një shkëputje e pastër nga gjithçka prej së cilës ka ikur. Por teksa lëviz në vende të panjohura, ajo jetë e re nis të rëndojë më shumë seç e kishte imagjinuar. Filmi kthehet në një udhëtim të heshtur dhe të ngadaltë mbi identitetin, arratisjen dhe pyetjen nëse mund t’i shpëtosh ndonjëherë vetes. Po, ia vlen ta shikoni!

Ju si do kishit folur? 🤓

Jeni gati për 11 korrik apo jo? 🤭

Arbër Xhekaj, është sportisti më viral i momentit në Kanada

What not to say to someone who is grieving the loss of a loved one

Çfarë nuk duhet t’i thoni dikujt që po përjeton
Photo: bymuratdeniz / Getty Images

We've all experienced that moment: you're standing in front of someone who's lost a loved one and you want with all your heart to say the right thing, but you don't really know what to say. We want to be there for them, to make them feel better, but sometimes the words that come to us don't have the effect we hoped for.

“When we say the wrong thing, we’re often trying to make ourselves feel better about someone else’s pain,” says Rebecca Feinglos, a certified grief support specialist. “But grief is not meant to be comfortable for anyone, not for the person experiencing it, nor for those on the outside watching.”

Phrases to avoid

Studies show that the loss of a loved one is the greatest source of stress a person can experience, ranking first on the list of the most difficult life events. Grief can be messy, painful, and unpredictable, and sometimes, in our attempts to comfort someone, we end up making the situation even more difficult.

Here are some common phrases that experts advise avoiding:

1. “Everything happens for a reason.”

You may be trying to make sense of what happened, but to someone who is grieving, this may seem like you are minimizing their pain. The truth is, not every pain has a beautiful explanation. Not every loss makes sense. To someone who is grieving, no reason seems strong enough to justify the loss of a loved one.

2. “It was God’s will.”

Even if said with good intentions, this phrase can seem invalidating or burdensome to someone who is questioning their faith or struggling to come to terms with loss. “It’s important not to speak based on your personal beliefs about death unless you are certain that the other person shares the same beliefs,” says clinical psychologist Aimee Daramus.

3. “I know exactly how you feel.”

Grief is deeply personal, and everyone's experience is unique. Even if you've lost someone, someone else's pain is different from yours. "Avoid comparisons," says Feinglos.

4. “At least you had time to prepare.”

This phrase is often said after a long illness or a gradual deterioration of a condition, but it implies that the pain should be less. In reality, knowing that loss is coming doesn't necessarily make it any less painful.

5. “He’s in a better place now.”

While this may align with your religious or spiritual beliefs, it may not align with theirs. And even when it does, it often brings no comfort at that moment, because above all, the person simply wants their loved one to still be there, by their side.

6. "Lived a long life."

Even if it is true, that doesn't make the loss any less painful. The pain doesn't lessen just because someone was older.

7. "At least you still have [children/someone else]."

This suggests that one person can replace another and minimizes the significance of the loss.

8. “You have to be strong.”

This adds pressure to the person to "hold on," when perhaps what they need most is to emotionally disintegrate.

9. “You have to move forward.”

Grief has no time limit. Telling someone to “move on” can sound like you’re asking them to forget the person they lost or replace them with something else. People don’t “move on” from loss; they learn to live with it.

10. “Think only of the good memories.”

This phrase attempts to dictate how one should experience grief. Although fond memories can become comforting over time, in the early stages of grief they often make the absence even stronger.

Why it's important not to say the wrong thing

A person who has lost someone is extremely emotionally fragile. Their world has been shaken, and the words they hear can either comfort them or, unintentionally, hurt them even more.

“A person who is grieving a loss doesn’t need to feel like they’re experiencing their pain wrong,” Feinglos says. But that’s exactly what happens when people say things like, “Everything happens for a reason,” “At least you’re not suffering anymore,” or “You have to be strong.”

"When we try to fix, speed up, or wrap pain in beautiful explanations, we are essentially telling someone that their grief should have an expiration date."

When someone goes through a loss, the way people are there for them (or not there for them) lingers in their memory. A careless comment can become another emotional burden they carry, while a few simple, sincere words can bring a lot of warmth.


How to support someone experiencing loss

Just be there. The best thing you can offer someone is not advice or explanations, but your presence. Stay close to them. Listen to them without trying to "fix" the pain.

Be honest. Feinglos suggests phrases like, “This is so hard,” “I’m so sorry that happened,” or “I don’t know what to say, but I’m here.” You don’t need perfect words, just sincerity.

Put yourself in their shoes. Think about what might help them feel a little better, not what would comfort you in the same situation.

Don't just speak because you have nothing to say. If you didn't know the person who passed away or don't know what to say, focus on the question: "What can I do for you?"

Respect how they grieve. Some people cry openly. Others withdraw into themselves or keep themselves busy. There is no “right” way to experience loss.

Go with their pace. Some days they'll want to talk about the loss. Some other days they'll want to talk about anything but that.

Offer practical help. Grief can make even the most mundane tasks seem impossible. Concrete help is often worth more than words.

Don't forget difficult dates. Anniversaries, birthdays, or the date of a loss can be extremely painful. A simple message like "I'm thinking of you today" can mean a lot.

Check in occasionally. Support usually fades after the first few days, just as the pain starts to get worse. Continue to check in for weeks or months.

Be patient. Grief has no end. Healing takes time, and what people need most is your understanding and patience. "It's not our job to shoulder the pain," Feinglos says.

There is no perfect way to comfort someone who is grieving, but thinking carefully about the words we use is a very important start. Even if you are not sure what to say, the most important thing is this: you tried and you were there.

Source: VerywellMind

×