
Imagjino këtë skenar: je duke ecur në një lagje në një ditë perfekte me diell dhe papritur sheh një lule të bukur në oborrin e dikujt tjetër. Të vjen natyrshëm dëshira ta marrësh me vete. Por problemi është: ajo nuk është në kopshtin tënd. A duhet ta marrësh?
Kjo është një dilemë që shumë njerëz e kanë pasur. Disa e shohin si diçka të padëmshme, të tjerë mendojnë se është gabim. Për të sqaruar këtë debat, një eksperte e kopshtarisë, Sarah Raven, shpjegon çfarë duhet të kemi parasysh.
A është në rregull të marrësh lule nga kopshti i dikujt?
Nga këndvështrimi i një kopshtari, varet nga lloji i lules.
Disa lule, si bimët njëvjeçare, dyvjeçare dhe dahlia, përfitojnë kur priten. Këto njihen si “cut-and-come-again” (priten dhe rriten sërish), sepse prerja e tyre mund të zgjasë periudhën e lulëzimit.
Por jo të gjitha lulet funksionojnë kështu. Ka lule që nuk rriten më në të njëjtin sezon pasi priten, dhe të tjera që kanë lëngje irrituese, ndaj është më mirë të mos preken fare.

A është e paligjshme të marrësh lule?
Kjo varet nga vendi.
Në shumicën e rasteve, marrja e luleve nga prona private pa leje konsiderohet shkelje e pronës ose edhe vjedhje. Kopshtet private nuk janë të hapura për publikun, ndaj lulet duhen admiruar, jo këputur.
Në hapësirat publike situata është më e ndërlikuar. Edhe pse mund të duket e padëmshme të marrësh një lule të egër, shumë parqe dhe zona të mbrojtura e ndalojnë prerjen e bimëve. Kjo është veçanërisht e vërtetë në parqet kombëtare ose zonat me specie të rralla.
Edhe pse zakonisht nuk ka pasoja serioze për një apo dy lule, është diçka që duhet menduar para se ta bësh.
Lulet që mund të priten
Disa lule hyjnë në kategorinë “priten dhe rriten sërish”, si:

bizele dekorative
luledielli
marigold
petunia
barbaroza

Këto mund të priten në mënyrën e duhur dhe do të lulëzojnë përsëri brenda pak ditësh ose javësh.
Lulet që nuk duhen prekur
Më mirë shmangni lulet që nuk lulëzojnë më pas prerjes në të njëjtin sezon, si:
bozhurja
tulipani
zambaku
narcisi
jargavanë
krizantema

Këto mund të shkaktojnë dhe irritime në kontakt me lëkurën ose sytë.
Si duhet të priten lulet në mënyrën e duhur
Ekspertët këshillojnë që, nëse është e lejuar dhe e përshtatshme, lulet duhet të priten pak mbi një ose dy gjethe me gërshërë kopshti.
“Mos e prisni kërcellin deri në fund,” thotë ekspertja. Prerja mbi gjethe ndihmon që bima të rigjenerohet dhe të prodhojë lule të reja.
Koha ideale është herët në mëngjes, kur lulet janë më të freskëta, por më e rëndësishmja është të mos dëmtohet bima. Nëse nuk ke mjete të duhura, më mirë lëre lulen aty ku është.
Rregulli më i thjeshtë është: trajtoji të tjerët ashtu si do të doje të të trajtonin ty.
Nëse nuk do të doje që dikush të merrte lulet nga kopshti yt, atëherë mos e bëj as ti në të tyren. Nëse je në dyshim, thjesht pyet pronarin, përgjigjja më e keqe mund të jetë “jo”.