
Kryeministri Edi Rama zhvilloi së fundmi një intervistë të tensionuar për CNN, ku u pyet për protestat në Shqipëri dhe debatet rreth projektit të lidhur me zonën e Zvërnecit.
Gjatë intervistës, Rama kundërshtoi disa prej raportimeve dhe pyetjeve të gazetares. “Fake news! Fake news!”, u shpreh ai, teksa tha se në Shqipëri nuk ka një valë protestash në të gjithë vendin, por vetëm një tubim në kryeqytet.
Kryeministri foli gjithashtu për një “sulm informativ” dhe “luftë hibride”, duke thënë se në rrjetet sociale po përhapet informacion i pasaktë. Ai mohoi ekzistencën e një projekti të miratuar për zonën e Zvërnecit, duke thënë se aktualisht bëhet fjalë vetëm për fazë studimesh dhe vlerësimesh mjedisore.

Por pyetja është nga doli projekti i Zvërnecit që Rama e konsideroi “lajm të rremë”? Ky projekt nuk u shpik nga protestuesit, as nga rrjetet sociale dhe as nga qytetarët që kërkojnë transparencë.
Projekti u raportua që në mars të vitit 2024 nga Bloomberg, në një artikull për planet e Jared Kushner dhe kompanisë së tij Affinity Partners në Ballkan.
Sipas Bloomberg, Affinity Partners ishte në bisedime të avancuara për tre investime në prona në Ballkan, që mund të kalonin vlerën e 1 miliard dollarëve. Një prej tyre ishte ishulli i Sazanit, i cili synohej të transformohej në një resort luksoz. Një tjetër ishte zona e Zvërnecit, për të cilën Bloomberg raportonte se kompania po shihte mundësinë e zhvillimit të disa resorteve, me vila dhe dhoma hoteli, që me kalimin e kohës mund të arrinin deri në rreth 10,000 njësi.

Lajmi u trajtua më pas edhe nga The New York Times, ku shkruhej se Jared Kushner ishte pranë finalizimit të marrëveshjeve për projekte të pasurive të paluajtshme në Shqipëri dhe Serbi. Edhe aty përmendej Zvërneci, si një zonë bregdetare në jug të Shqipërisë ku, sipas planit, do të ndërtoheshin disa hotele dhe qindra vila.

Në artikullin e The New York Times theksohej gjithashtu se projektet përfshinin toka të kontrolluara nga qeveritë përkatëse, ndaj marrëveshjet duhej të finalizoheshin me to. Kushner citohej duke thënë se marrëveshjet nuk ishin ende të finalizuara, por se ishin “shumë afër”.
Siç e shihni edhe në vijim, më 15 mars 2024, Jared Kushner publikoi vetë në Instagram disa imazhe të hershme të projekteve të zhvillimit, duke shkruar se ishte i emocionuar të ndante “early design images” për projekte në bregdetin shqiptar dhe në qendër të Beogradit. Në postim, ai etiketoi edhe The New York Times dhe Bloomberg Business.


Pra, planet për bregdetin shqiptar nuk u përmendën vetëm nga media ndërkombëtare, që, me sa dimë, janë të besueshme dhe të vlerësuara. Ato u prezantuan publikisht edhe nga vetë Kushner, me imazhe, përshkrim dhe referencë të drejtpërdrejtë te raportimet ndërkombëtare.
Në të njëjtën periudhë, mediat shqiptare raportuan se Rama kishte mirëpritur planet e kompanisë amerikane për investime në turizmin shqiptar. Megjithatë, kur Zëri i Amerikës pyeti Ministrinë e Turizmit dhe Mjedisit për projektet, ministria konfirmoi aplikimin e kompanisë së Kushner për Sazanin, por nuk dha informacion për ndonjë plan konkret për Zvërnecin.

Ndërkohë, në Shqipëri po ndryshohej edhe ligji për zonat e mbrojtura, një proces që u pa me shqetësim nga kritikët, pasi do t’u hapte rrugë investimeve të ashtuquajtura të “turizmit elitar” në zona me ndjeshmëri mjedisore. Kjo e bën edhe më të rëndësishme pyetjen se pse për Zvërnecin pati heshtje nga institucionet, ndërkohë që investitori fliste publikisht për plane zhvillimi në bregdetin shqiptar.
Kalojmë sërish te intervista e kryeministrit për CNN. Një gjë është të thuash se sot nuk ka një projekt të miratuar për Zvërnecin, sepse kjo mund të jetë e vërtetë në kuptimin ligjor dhe administrativ. Një projekt mund të jetë ende në fazë studimi, planet mund të kenë ndryshuar dhe investimi mund të mos realizohet fare, por kjo është shumë ndryshe nga ta quash të gjithë historinë “mashtrim”.
Nëse projekti i Zvërnecit qenka “fake news”, atëherë pyetja është shumë e thjeshtë: kush e tha i pari? Sepse informacioni nuk nisi nga publiku që e lexoi lajmin, as nga protestuesit që e përsëritën. Informacionet, që sot kryeministri Rama i quan “fake news”, dolën nga raportime të mëdha ndërkombëtare, pas deklarimeve të vetë investitorit për planet e tij në Shqipëri. Më pas, investitori vetë publikoi imazhe të projekteve në bregdetin shqiptar.
Për CNN, Rama e trajtoi historinë sikur “fake news” u shpik nga protestuesit, nga rrjetet sociale, apo nga ata që kërkuan shpjegime për Zvërnecin. Por kjo nuk është e saktë, sepse qytetarët nuk u zgjuan një mëngjes dhe vendosën të krijojnë nga hiçi një resort me 10,000 njësi.
Informacioni doli fillimisht nga vetë investitori, Jared Kushner, përmes deklarimeve të tij për Bloomberg dhe më pas përmes postimeve publike për projektet në bregdetin shqiptar.
Prandaj, nëse kjo histori qenka vërtet keqinformim, atëherë fajin nuk e kanë qytetarët që e lexuan dhe reaguan, por investitori që e tha i pari. Por me sa duket, është komode ta quash “fake news” kur kthehet në problem.

