Anabelizim

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli derën

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Foto e gjeneruar me AI

Dalina Buzi publikoi së fundmi një video në Instagram, ku ndau shqetësimin e saj për një të dhënë që, edhe pse duket si të gjitha statistikat e zakonshme, në fakt flet për një plagë të thellë sociale: më shumë se gjysma e grave në Shqipëri mbi moshën 25 vjeç kanë vetëm arsim fillor ose 9-vjeçar.

 
 
 
 
 
View this post on Instagram
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

A post shared by Dalina Buzi (@dalinabuzii)

Sipas të dhënave të publikuara, 52.2% e grave dhe 43.6% e burrave mbi 25 vjeç zotërojnë vetëm arsim bazë. Shifra është ulur lehtë krahasuar me vitin 2018, sidomos te gratë, por mbetet ende shumë e lartë, veçanërisht kur krahasohet me vendet e rajonit dhe me Bashkimin Europian.

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Foto: INSTAT / via Monitor.al

Edhe pse fillimisht duket si një problematikë e arsimit, në të vërtetë, është shumë më tepër se kaq, sepse bëhet fjalë për ekonomi, pavarësi, mundësi, treg pune, emancipim dhe, në shumë raste, fate të ndërprera shumë herët.

Kur një grua nuk arrin të përfundojë arsimin e mesëm apo të lartë, pas kësaj nuk qëndron pothuajse kurrë mungesa e dëshirës për të mësuar. Shpesh qëndron një familje që nuk e ka parë shkollimin e vajzës si prioritet. Qëndron mentaliteti se "vajza boll i ka edhe 8 klasë shkollë”, qëndron varfëria, distanca nga shkolla, puna në fëmijëri, martesa e hershme ose mentaliteti se investimi te një vajzë nuk “kthehet” njësoj si investimi te një djalë.

Pikërisht kjo u pa edhe në diskutimin që Dalina hapi në Instagram, ku shumë vajza dhe gra ndanë historitë e tyre, ose të nënave apo motrave të tyre (historitë mund t'i lexoni në fund të artikullit). Në shumë prej tyre, arsimi nuk ishte braktisur sepse nuk donin të vazhdonin, por sepse dikush tjetër (kryesisht babai) kishte vendosur se nuk duhej. Arsyeja kryesore, sipas rrëfimeve, ishte një përzierje e mentalitetit të prapambetur dhe kushteve ekonomike.

Si ta lexojmë 52.2%? Janë 1 në 2 gra që ndoshta mund të kishin qenë mësuese, ekonomiste, doktoresha, infermiere, sipërmarrëse, juriste, menaxhere etj. Janë gra që ndoshta sot do të kishin një pagë më të mirë, më shumë liri vendimmarrjeje, më shumë siguri financiare dhe më pak varësi nga dikush tjetër.

Në praktikë, një nivel kaq i ulët arsimimi ndikon drejtpërdrejt edhe tek ekonomia. Një pjesë e madhe e popullsisë e ka më të vështirë të integrohet në vende pune që kërkojnë kualifikim më të lartë, aftësi profesionale apo përshtatje me teknologjinë dhe tregun modern. Kjo sjell paga më të ulëta, mungesë stafi të kualifikuar dhe një treg pune që mbetet i përqendruar kryesisht në sektorë me vlerë të shtuar të ulët.

Pak kohë më parë, edhe një anketë e Bankës Botërore tregonte se një nga shqetësimet kryesore të bizneseve në Shqipëri është mungesa e aftësive te punonjësit. Pra, problemi nuk është vetëm individual. 

Krahasimi me rajonin e bën situatën edhe më të qartë. Në Serbi dhe Maqedoninë e Veriut, përqindja e popullsisë mbi 25 vjeç me vetëm arsim fillor është nën 25%, dukshëm më e ulët se në Shqipëri. Kosova ka pasur shifra më të afërta me Shqipërinë, por vitet e fundit ka investuar më shumë në arsimin profesional, duke e parë atë si një mënyrë për të lidhur më mirë të rinjtë dhe të rriturit me tregun e punës.

Diskutime të tilla nuk duhet të mbeten sporadike, të varura nga një video në Instagram apo nga ndjeshmëria e një personi të caktuar. Duhet të bëhen pjesë e fushatave të njerëzve që kanë ndikim publik, pjesë e bisedave në emisione televizive, pjesë e tryezave ku flitet për zhvillimin e vendit dhe, mbi të gjitha, pjesë reale e reformave dhe programeve politike, atyre programeve që premtojnë të ardhmen e këtij vendi, por që votohen nga njerëz që nuk i lexojnë kurrë.

Shqetësimi sot nuk është vetëm pse kaq shumë gra dhe burra në Shqipëri kanë mbetur me arsim bazë, por sa prej tyre do të kishin pasur një jetë tjetër, nëse dikush do t’u kishte thënë në kohë se shkolla nuk ishte luks, por e drejtë.

Disa nga historitë e mbërritura në Instagramin e Dalinës, të ndara nga vajza dhe gra që e kanë përjetuar vetë këtë realitet, i gjeni në vijim.

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli

REELS

Kripë në plagë 🤨

❣️👏

Ju kë do kishit përqafuar? Gruan apo fizioterapistin?

Nuk para marrim materiale nga rrëmujërat e TikTok-ut shqip, por kjo histori na bëri përshtypje, për më tepër që trajton një çështje delikate. Një ditë, ne mësuam se një vajzë, Pranvera Mollaj (30 vjeç), po vuante nga leucemia akute, ishte në prag vdekjeje dhe për shërim nevojitej transplant urgjent i palcës. TikToker-a të famshëm u angazhuan për rastin dhe njerëzit dhuruan në GoFundMe. Totali i mbledhur: 450,000 euro. Tani, ka dalë një teori e re nga një prej donatorëve dhe mbështetësve të saj (Mr. Eli), se e gjitha ka qenë mashtrim. Ai pretendon se ka folur me një mjek në spitalin ku ishte shtruar Pranvera dhe ai ka deklaruar se pacientja është e shëruar plotësisht dhe mund të jetojë normal si gjithë të tjerët. Eli dyshon se paratë e mbledhura po shfrytëzohen nga dy TikToker-a me banim në Dubai. Pranvera, nga ana e saj, e mohon të ketë mashtrim dhe thotë që pasi të dalë nga spitali (në Dubai), do të paraqesë gjithë dokumentacionin. E ëma e Pranverës, në një bisedë me Elin, ka pranuar se do t’u kthejë lekët shqiptarëve që kanë dhuruar, për aq kohë sa transplanti nuk u krye.

Flisni!

“The Passenger” (1975) është një nga filmat më të dashur për Jack Nicholson. Ai madje e ka quajtur “aventurën më të madhe kinematografike” të jetës së tij. Për të mbrojtur këtë vepër që e donte shumë, Nicholson bleu të drejtat e filmit dhe e mbajti për vite jashtë ekranit. Në vitin 2003 nisi negociatat me Sony-n për ta rikthyer sërish për publikun. Filmi ndjek historinë e një gazetari të lodhur, i cili gjatë një udhëtimi merr një vendim të papritur që i jep mundësinë të hyjë në një jetë krejt tjetër. Në fillim duket si liri. Një shkëputje e pastër nga gjithçka prej së cilës ka ikur. Por teksa lëviz në vende të panjohura, ajo jetë e re nis të rëndojë më shumë seç e kishte imagjinuar. Filmi kthehet në një udhëtim të heshtur dhe të ngadaltë mbi identitetin, arratisjen dhe pyetjen nëse mund t’i shpëtosh ndonjëherë vetes. Po, ia vlen ta shikoni!

Ju si do kishit folur? 🤓

Jeni gati për 11 korrik apo jo? 🤭

Arbër Xhekaj, është sportisti më viral i momentit në Kanada

Stories of girls who didn't leave school. Someone closed the door on them

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
AI-generated photo

Dalina Buzi recently published a video on Instagram, where she shared her concern about a piece of data that, although it seems like all the usual statistics , actually speaks of a deep social wound: more than half of women in Albania over the age of 25 have only primary or 9-year education.

 
 
 
 
 
View this post on Instagram
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

A post shared by Dalina Buzi (@dalinabuzii)

According to published data, 52.2% of women and 43.6% of men over 25 have only basic education. The figure has decreased slightly compared to 2018, especially among women, but still remains very high, especially when compared to countries in the region and the European Union.

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Photo: INSTAT / via Monitor.al

Although it initially seems like an educational issue, in reality, it is much more than that, because it is about the economy, independence, opportunity, the job market, emancipation, and, in many cases, destinies cut short too early.

When a woman fails to complete secondary or higher education, it is almost never due to a lack of desire to learn. It is often due to a family that has not seen their daughter's education as a priority. There is the mentality that "a girl has enough to go to 8 grades of school", there is poverty, distance from school, child labor, early marriage or the mentality that investing in a girl does not "return" the same as investing in a boy.

This was also evident in the discussion that Dalina opened on Instagram, where many girls and women shared their stories, or those of their mothers or sisters ( you can read the stories at the end of the article ). In many of them, education was not abandoned because they did not want to continue, but because someone else (mainly the father) had decided that it was not necessary. The main reason, according to the accounts, was a mixture of backward mentality and economic conditions.

How do we read 52.2%? There are 1 in 2 women who could have been teachers, economists, doctors, nurses, entrepreneurs, lawyers, managers, etc. They are women who would probably have a better salary today, more freedom to make decisions, more financial security, and less dependence on someone else.

In practice, such a low level of education also directly affects the economy. A large part of the population finds it more difficult to integrate into jobs that require higher qualifications, professional skills or adaptation to technology and the modern market. This leads to lower wages, a shortage of qualified staff and a labor market that remains mainly concentrated in sectors with low added value.

A short while ago, a World Bank survey also showed that one of the main concerns of businesses in Albania is the lack of skills among employees. So, the problem is not just individual. 

A comparison with the region makes the situation even clearer. In Serbia and North Macedonia, the percentage of the population over 25 with only primary education is below 25%, significantly lower than in Albania. Kosovo has had figures closer to Albania, but in recent years has invested more in vocational education, seeing it as a way to better connect young people and adults to the labor market.

Such discussions should not remain sporadic, dependent on an Instagram video or the sensibilities of a certain person. They should become part of the campaigns of people who have public influence, part of conversations on television shows, part of tables where the country's development is discussed, and, above all, a real part of reforms and political programs, those programs that promise the future of this country, but that are voted for by people who never read them.

The concern today is not only why so many women and men in Albania have been left with basic education, but how many of them would have had a different life if someone had told them in time that school was not a luxury, but a right.

Some of the stories posted on Dalina's Instagram, shared by girls and women who have experienced this reality themselves, can be found below.

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli

Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli
Rrëfimet e vajzave që nuk e lanë shkollën. Dikush ua mbylli