Studimet tregojnë se ëndrrat mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën si ndihet një person në mëngjes. Një kërkim i ri zbuloi se njerëzit që përjetojnë frikë në ëndrra kanë më shumë gjasa të zgjohen me humor të keq, ndërsa ëndrrat e lumtura lidhen me gjendje më pozitive emocionale.
Gjumi është thelbësor për shëndetin, por ndikimi i ëndrrave ende nuk kuptohet plotësisht. Sipas një studimi të publikuar së fundmi në revistën “Sleep”, lloji i ëndrrave që sheh një person mund të ndikojë humorin e tij sapo zgjohet.
Studiuesit sqarojnë se ëndrrat e këqija nuk janë domosdoshmërisht shkaku i humorit të ulët në mëngjes, por emocionet si frika apo gëzimi gjatë ëndrrave duket se luajnë rol në funksionimin psikologjik.
Psikologia Nicole Andreoli shpjegon se ëndrrat janë një temë shumë e zakonshme në terapi. Shumë persona përpiqen të kuptojnë domethënien e tyre ose lidhjen që kanë me jetën reale. Sipas saj, ëndrrat me ngarkesë të fortë emocionale ndikojnë shpesh në humorin e mëngjesit, duke bërë që disa njerëz të zgjohen me ankth ose trishtim.
Ëndrrat me frikë lidhen me humor më të ulët
Studimi analizoi mbi 1,500 persona mbi 18 vjeç. Pjesëmarrësit plotësonin rregullisht pyetësorë mbi gjumin, ëndrrat dhe humorin e tyre në mëngjes.
Ata raportuan:
orën kur flinin,
sa kohë u duhej për të fjetur,
sa herë zgjoheshin gjatë natës,
sa gjatë qëndronin zgjuar,
si dhe sa mirë i kujtonin ëndrrat.
Rezultatet treguan se:
personat që përjetonin frikë në ëndrra kishin 7% më shumë gjasa të zgjoheshin me humor të keq;
ata që përjetonin një kombinim frike dhe gëzimi kishin rreth 20% më shumë gjasa të zgjoheshin të qetë;
ndërsa ata që ëndërronin shumë emocione pozitive kishin 9% më shumë mundësi të zgjoheshin me humor të mirë.
Specialisti i gjumit Alex Dimitriu shpjegon se faza REM, ku ndodh shumica e ëndrrave, funksionon si një “terapi virtuale” për trurin. Gjatë kësaj kohe, mendja ripërpunon emocionet dhe përgatitet për situata të ardhshme emocionale.
Sipas tij, ëndrrat janë si një “kënd lojërash emocional” për trurin dhe frika është një nga emocionet që kërkon më shumë përpunim psikologjik.
Pse disa njerëz ndikohen më shumë nga ëndrrat?
Studimi zbuloi gjithashtu se personat që kanë aftësi më të mira për të menaxhuar emocionet ndikohen më shumë emocionalisht nga ëndrrat me frikë.
Psikologët shpjegojnë se njerëzit që nuk i shmangin emocionet negative dhe i përballojnë ato më shëndetshëm, kanë më shumë gjasa që këto emocione t'u shfaqen edhe në ëndrra.
Kjo tregon se ëndrrat nuk janë thjesht imazhe të rastësishme, por mund të ndihmojnë trurin të përpunojë emocionet dhe stresin.
Si të nisësh ditën me humor më pozitiv
Nëse një person zgjohet me humor të keq pas një ëndrre të rëndë emocionalisht, ekspertët sugjerojnë disa mënyra për ta ndryshuar gjendjen mendore:
të ngrihet menjëherë nga shtrati dhe të dalë në dritën natyrale;
të bëjë pak lëvizje, stretching ose një ecje të shkurtër;
të dëgjojë muzikë që i përmirëson humorin;
të shmangë analizimin e tepërt të ëndrrës;
të shkruajë mendimet ose gjërat për të cilat ndihet mirënjohës;
të mos përdorë telefonin menjëherë sapo zgjohet.
A mund të kontrollohen ëndrrat?
Ekspertët thonë se ëndrrat nuk mund të kontrollohen plotësisht, por ka mënyra për të ndikuar në to.
Një teknikë quhet “provë mendore e ëndrrës”: para gjumit, personi imagjinon një version më pozitiv të një ëndrre të keqe që përsëritet shpesh. Kjo metodë mund të ndihmojë në uljen e maktheve me kalimin e kohës.
Gjithashtu rekomandohet:
kufizimi i kafeinës dhe alkoolit;
shmangia e filmave ose përmbajtjeve stresuese para gjumit;
mbajtja e një orari të rregullt gjumi;
krijimi i një rutine qetësuese para fjetjes.
Një tjetër teknikë është mbajtja e një ditari ëndrrash, që ndihmon personin të kujtojë më mirë ëndrrat dhe gradualisht të kuptojë kur është duke ëndërruar, duke fituar më shumë kontroll mbi to.
Psikologët theksojnë se ëndrrat nuk janë domosdoshmërisht diçka negative. Përkundrazi, ato mund të jenë një mënyrë natyrale që truri përdor për të përpunuar emocionet dhe për të ruajtur ekuilibrin psikologjik.
